Pensioen en AOW in 2026 — wat de actieve 60-plusser moet weten
Gepubliceerd door Jan Meier | Leefkrachtig65.nl
De pensioenwereld verandert ingrijpend. De Wet Toekomst Pensioenen die in 2027 volledig van kracht wordt, is de grootste herziening van het Nederlandse pensioenstelsel in decennia. Tegelijkertijd stijgt de AOW-leeftijd, worden pensioenpotten persoonlijker en neemt de eigen verantwoordelijkheid toe.
Voor de actieve 60-plusser betekent dit één ding: je kunt het niet meer overlaten aan je pensioenfonds. Je moet het zelf begrijpen.
In dit artikel leg ik de belangrijkste veranderingen uit in begrijpelijke taal, wat ze voor jouw situatie betekenen en welke concrete stappen je nu kunt zetten.
De AOW in 2026 — wat ontvang je?
De AOW is de basis van elk pensioen in Nederland. Je bouwt AOW op door in Nederland te wonen of te werken — voor elk jaar dat je tussen je 15e en je AOW-leeftijd in Nederland woont, bouw je 2 procent AOW op. Na 50 jaar heb je 100 procent AOW.
De AOW-leeftijd in 2026:
In 2026 is de AOW-leeftijd 67 jaar. De AOW-leeftijd is gekoppeld aan de levensverwachting en wordt elke vijf jaar opnieuw vastgesteld. Op basis van huidige prognoses blijft de AOW-leeftijd de komende jaren op 67 jaar staan.
Het AOW-bedrag in 2026:
De volledige AOW voor een alleenstaande bedraagt circa €1.450 netto per maand in 2026. Voor gehuwden of samenwonenden is dit circa €990 per persoon per maand. Het exacte bedrag wordt tweejaarlijks aangepast aan de loonontwikkeling.
Gaten in je AOW-opbouw:
Heb je jaren in het buitenland gewoond of gewerkt? Dan heb je mogelijk een gat in je AOW-opbouw. Je kunt ontbrekende jaren vrijwillig bijverzekeren bij de SVB — de Sociale Verzekeringsbank. Check je AOW-opbouw via mijnsvb.nl.
Het aanvullend pensioen — de drie pijlers
Het Nederlandse pensioenstelsel bestaat uit drie pijlers.
Pijler 1 — AOW
De staatspensioen via de overheid — voor iedereen die in Nederland heeft gewoond of gewerkt.
Pijler 2 — Werkgeverspensioen
Het pensioen dat je via je werkgever hebt opgebouwd. Dit is voor de meeste Nederlanders de grootste component van het totale pensioen. Check je opgebouwde rechten via mijnpensioenoverzicht.nl — daar zie je in één overzicht al je pensioenregelingen van alle werkgevers waarvoor je ooit hebt gewerkt.
Pijler 3 — Eigen pensioensparen
Aanvullend pensioen dat je zelf hebt opgebouwd via banksparen, lijfrente of beleggingen. Dit wordt steeds belangrijker naarmate het werkgeverspensioen minder zeker wordt.
De Wet Toekomst Pensioenen — wat verandert er?
De Wet Toekomst Pensioenen is de grootste verandering in het Nederlandse pensioenstelsel in decennia. De kern van de verandering is een verschuiving van collectief naar individueel.
Wat veranderde het oude systeem:
In het oude systeem was er een gegarandeerde uitkering — een vaste toezegging van hoeveel pensioen je zou ontvangen, ongeacht de beleggingsresultaten van het pensioenfonds. Dit heet een Defined Benefit systeem.
Wat het nieuwe systeem inhoudt:
In het nieuwe systeem krijgt iedereen een persoonlijk pensioenpotje. De uiteindelijke uitkering is afhankelijk van het beleggingsrendement van dat potje. In goede beleggingsjaren kan de uitkering hoger zijn. In slechte jaren kan hij lager zijn. Dit heet een Defined Contribution systeem.
Wat dit betekent voor jou:
Als je al met pensioen bent of binnen vijf jaar met pensioen gaat, heeft de overgang minder impact op jouw uitkering — pensioenfondsen zijn verplicht de transitie zorgvuldig te doen en bestaande rechten te beschermen.
Als je nog tien jaar of langer voor de pensioendatum zit, is het verstandig om te begrijpen hoe jouw pensioenfonds de overgang vormgeeft.
Actie: Vraag bij je pensioenfonds op hoe de transitie voor jouw specifieke situatie uitpakt. Elk fonds communiceert hier verschillend over.
Hoeveel pensioen heb je nodig?
Een veelgehoorde vuistregel is dat je 70 procent van je laatste salaris nodig hebt om comfortabel te leven na pensionering. Maar dit is een gemiddelde — en gemiddelden zijn voor niemand specifiek.
Voor de actieve 60-plusser die leefkrachtig leeft, gelden andere uitgaven dan voor iemand die weinig beweegt en veel zorg gebruikt. Sportuitrusting, wedstrijdinschrijvingen, reizen — dat zijn uitgaven die een actieve leefstijl met zich meebrengt. Maar zorgkosten liggen structureel lager.
Maak een persoonlijke pensioenberekening:
Stap 1 — Inventariseer je verwachte maandelijkse uitgaven na pensionering. Wees specifiek: huur of hypotheek, boodschappen, auto, sport, reizen, zorg, sociale activiteiten.
Stap 2 — Bereken je verwachte inkomsten: AOW plus aanvullend pensioen via mijnpensioenoverzicht.nl.
Stap 3 — Bereken het verschil. Is er een tekort? Dan zijn er opties om dat aan te vullen.
Werken naast je pensioen — de regels in 2026
Steeds meer 60-plussers kiezen ervoor om door te werken naast hun pensioen — uit financiële noodzaak, maar ook uit plezier en sociale behoefte. De regels hiervoor zijn in de afgelopen jaren versoepeld.
AOW en werken:
Ontvang je AOW en werk je daarnaast? Dan mag je onbeperkt bijverdienen zonder dat dit gevolgen heeft voor je AOW-uitkering. Wel betaal je over je arbeidsinkomen belasting en sociale premies.
Vroegpensioen en werken:
Ga je eerder met pensioen dan je AOW-leeftijd? Dan gelden er inkomenstoetsen afhankelijk van je pensioenregeling. Check dit bij je pensioenfonds.
Doorwerken na AOW-leeftijd:
Werk je door na je AOW-leeftijd? Dan betaal je minder premies volksverzekeringen — wat betekent dat je nettoloon hoger is dan voor iemand die jonger is en hetzelfde brutoloon verdient.
Belasting over je pensioen
Pensioen is belast als inkomen. Het tarief dat je betaalt hangt af van je totale inkomen — AOW plus aanvullend pensioen plus eventuele andere inkomsten.
Gunstig voor gepensioneerden:
Na je AOW-leeftijd betaal je geen AOW-premie meer — circa 17,9 procent van je inkomen tot de eerste schijfgrens. Dit betekent dat gepensioneerden effectief een lager belastingtarief betalen dan werkenden over hetzelfde inkomen.
Ouderenkorting:
Gepensioneerden met een inkomen tot circa €40.000 hebben recht op de ouderenkorting — een directe belastingvermindering van maximaal €1.900 per jaar in 2026. Dit bedrag loopt af naarmate het inkomen stijger boven deze grens.
Alleenstaande ouderenkorting:
Alleenstaande AOW-gerechtigden ontvangen bovendien een extra korting van circa €460 per jaar.
Concrete stappen die je vandaag kunt zetten
Stap 1 — Check mijnpensioenoverzicht.nl
Dit is de meest waardevolle actie die je vandaag kunt ondernemen. Je ziet in één overzicht hoeveel AOW je gaat ontvangen, hoeveel aanvullend pensioen je hebt opgebouwd bij alle werkgevers en wat je verwachte maandelijkse pensioeninkomen is.
Stap 2 — Check je AOW-opbouw via mijnsvb.nl
Controleer of je volledige AOW-opbouw hebt. Heb je jaren in het buitenland gewoond? Verzeker die jaren dan vrijwillig bij.
Stap 3 — Vraag je pensioenfonds om een persoonlijk overzicht
Vraag specifiek: hoe verloopt de transitie naar het nieuwe stelsel voor mijn situatie? Wat is mijn verwachte uitkering onder verschillende beleggingsscenario’s?
Stap 4 — Bereken of er een tekort is
Leg je verwachte pensioeninkomen naast je verwachte uitgaven. Is er een tekort? Overweeg dan aanvullend pensioensparen via banksparen of lijfrente — de premies zijn fiscaal aftrekbaar.
Stap 5 — Raadpleeg een onafhankelijk financieel adviseur
Voor complexe situaties — meerdere pensioenfondsen, buitenlandse werkjaren, eigen onderneming — is een onafhankelijk financieel adviseur de moeite waard. Let op het woord onafhankelijk: een adviseur die werkt op provisiebasis heeft een belang bij bepaalde producten. Een fee-only adviseur rekent een uurtarief en heeft geen verborgen belang.
De verbinding met een actieve leefstijl
Pensioen en gezondheid zijn nauw verbonden — en niet alleen financieel.
Onderzoek van Calvo et al. (2009) toont aan dat mensen die actief blijven na pensionering — zowel fysiek als sociaal — significant meer tevredenheid rapporteren over hun pensioenjaren dan mensen die inactief worden.
En financieel: wie gezond en actief is, heeft lagere zorgkosten, kan langer zelfstandig wonen en heeft minder kans op dure medische interventies. Een actieve leefstijl is daarmee niet alleen goed voor je kwaliteit van leven — het verlengt ook de periode dat je van je pensioen kunt genieten.
Leefkrachtig leven is de beste pensioenplanning die er bestaat.
Samenvatting
De AOW-leeftijd is 67 jaar in 2026. Check je AOW-opbouw via mijnsvb.nl en je aanvullend pensioen via mijnpensioenoverzicht.nl. De Wet Toekomst Pensioenen verschuift de verantwoordelijkheid naar het individu — begrijp hoe jouw pensioenfonds de transitie vormgeeft. Maak een persoonlijke pensioenberekening en raadpleeg bij twijfel een onafhankelijk financieel adviseur.
En blijf actief. Want leefkrachtig leven is de meest waardevolle investering in je pensioen die je kunt doen.
Wil je meer weten over financiële vitaliteit?
Dit artikel maakt deel uit van de financiële vitaliteitspijler van leefkrachtig65.nl. Bekijk ook ons artikel over zorgverzekeringen — een andere belangrijke financiële beslissing voor de actieve 60-plusser.
Schrijf je in voor de nieuwsbrief en ontvang maandelijks concrete tips over sport, voeding en financiële vitaliteit.
Literatuurverwijzingen
Calvo, E., Haverstick, K., & Sass, S. A. (2009). Gradual retirement, sense of control, and retirees’ happiness. Research on Aging, 31(1), 112–135.
Pensioenfederatie. (2024). De nieuwe pensioenwet: wat verandert er voor u? Pensioenfederatie Nederland.
Sociale Verzekeringsbank. (2026). AOW — Algemene Ouderdomswet. svb.nl